Porównaj programy
PN-HD 60364-5-52 · 230 V / 400 V

Kalkulator przekroju kabla i spadku napięcia ΔU% dla 230 V i 400 V (Cu / Al)

Opracowanie: Programy Budowlane · Sprawdzone · Nasza metoda · Źródła: Warunki techniczne instalacji elektrycznych Dz.U. 2022 poz. 1225 (ISAP), Urząd Regulacji Energetyki (URE)

Krótka odpowiedź

Kalkulator wyznacza minimalny przekrój żyły miedzianej (Cu) lub aluminiowej (Al) spełniający jednocześnie kryterium dopuszczalnego spadku napięcia ΔU% (3% dla oświetlenia, 5% dla siły i gniazd wg PN-HD 60364-5-52) oraz orientacyjnej obciążalności długotrwałej ułożenia B2/C przy konduktywności roboczej nagrzanej żyły.

Jaki przekrój przewodu dobrać do mocy i długości trasy?

Prąd obliczeniowy obciążenia Ib (cos φ ≈ 0,95)
Rzeczywisty spadek napięcia ΔU dla dobranego przekroju
Rekomendowany przekrój roboczy:—

Wynik orientacyjny do szybkiej weryfikacji na budowie — ostateczny dobór zabezpieczenia nadprądowego i przekroju musi uwzględniać sposób ułożenia w ociepleniu (współczynniki korekcyjne k) oraz pomiar pętli zwarcia Zs na końcu obwodu.

Jeżeli robisz to co tydzień w firmie: w aplikacji Avantium masz wyceny instalacji elektrycznych z własnego katalogu, protokoły odbioru z podpisem klienta oraz faktury KSeF w jednym planie za 79 zł/mies. (1 osoba, wszystko w cenie) — zobacz też pełny raport Avantium.

Dlaczego przy fotowoltaice liczy się spadek napięcia 1% zamiast 5%?

W słoneczne południe napięcie w wiejskich i podmiejskich sieciach nN zbliża się często do granicy 248–250 V. Jeżeli kabel AC między falownikiem PV w kotłowni a złączem pomiarowym ZK w granicy działki ma 45 metrów i zbyt mały przekrój (np. 5×2,5 mm² zamiast 5×6 lub 5×10 mm²), podbicie napięcia na samym przewodzie o kolejne 5–6 V przekroczy próg 253 V i falownik będzie wyłączał produkcję klientowi.

Pytania i odpowiedzi

Pytania o dobór przekroju przewodów i spadek napięcia

Jaki jest maksymalny dopuszczalny spadek napięcia ΔU w instalacji elektrycznej?

Zgodnie z normą PN-HD 60364-5-52 (Załącznik G) przy zasilaniu z publicznej sieci niskiego napięcia zalecany maksymalny spadek napięcia między złączem a odbiornikiem wynosi 3% dla obwodów oświetleniowych (6,9 V przy 230 V) oraz 5% dla pozostałych obwodów siłowych i gniazdowych (11,5 V przy 230 V; 20 V przy 400 V).

Z jakiego wzoru obliczany jest spadek napięcia dla obwodu 1-fazowego i 3-fazowego?

Dla obwodu 1-fazowego (230 V): ΔU = (2 × L × P) / (γ × S × U), a dla symetrycznego obwodu 3-fazowego (400 V): ΔU = (L × P) / (γ × S × U), gdzie L to długość trasy w metrach, P moc czynna w watach, S przekrój w mm², a γ konduktywność obliczeniowa (ok. 56 m/(Ω·mm²) dla miedzi w 20°C lub 46–48 m/(Ω·mm²) przy roboczym nagrzaniu żyły; ok. 34 m/(Ω·mm²) dla aluminium).

Dlaczego przy długim kablu ziemnym YKY do garażu sam dobór ze względu na ΔU nie wystarczy?

Przekrój dobrany na spadek napięcia trzeba zawsze skonfrontować z dwoma kolejnymi warunkami normy PN-HD 60364: obciążalnością prądową długotrwałą Iz (zależną od sposobu ułożenia — w rurze w ociepleniu jest znacznie niższa niż w ziemi!) oraz warunkiem samoczynnego wyłączenia zasilania (impedancja pętli zwarcia Zs).

Jaki minimalny przekrój żył miedzianych dopuszcza norma w stałej instalacji budynkowej?

W stałych obwodach elektroenergetycznych i oświetleniowych wewnątrz budynków minimalny przekrój przewodów miedzianych wynosi 1,5 mm² (zwyczajowo oświetlenie 1,5 mm², gniazda wtyczkowe 2,5 mm²), a aluminiowych 16 mm² (według tabeli 52.3 PN-HD 60364-5-52 dla obwodów siłowych i oświetleniowych).

Jaki kabel dobrać do płyty indukcyjnej 7,4 kW lub ładowarki auta elektrycznego (wallbox 11 kW)?

Dla wallboxa 11 kW 3F (prąd 16 A na fazę w pracy ciągłej wielogodzinnej) przy typowej odległości do 25–30 m stosuje się przewód miedziany 5×4 mm² lub 5×6 mm² ze względu na obciążenie długotrwałe i zapas na przyszłe 22 kW; dla domowej płyty indukcyjnej 7,2–7,4 kW na krótkim odcinku standardem jest YDYp 5×2,5 mm² lub 5×4 mm².